Groen houdt machtsgreep intercommunale TMVW tegen

profile picture
02/01/2012
Wij trokken aan de noodrem en de TGV intercommunale TMVW werd bruusk gestopt. TMVW stelde aan de leden-gemeenten voor om voor 30 jaar (!) nagenoeg de hele publieke ruimte aan haar over te dragen. Wegenwerken, borden, schuilhuisjes, noem maar op. TMVW zou het hier voortaan voor het zeggen hebben, Merelbeke zou nog enkel kunnen (laten) uitvoeren. De meerderheid wilde aanvankelijk toegeven aan deze machtsgreep van de intercommunale. Na fel verzet van Groen! kwam het schepencollege in extremis nog terug op haar voornemen. Merelbeke zal ook in de toekomst nog zelf zijn publieke ruimte beheren.

Op de gemeenteraad van november vroeg de meerderheid om het agendapunt goed te keuren waarbij de intercommunale TMVW haar dienstverlening wou uitbereiden en dit voor een periode van 30 jaar. Toen de Groenfractie enkele vragen stelde kon de meerderheid hier niet op antwoorden en verdaagde ze dit agendapunt naar de gemeenteraadscommissie. Op de gemeenteraadscommissie van december kwam het TMVW meer uitleg en informatie geven. Wat het  TMVW op de gemeenteraadscommissie bracht was informatief duidelijk, maar onze principiële vragen bleven dezelfde. Daarenboven werden onze principiële bezwaren nogmaals bevestigd door het standpunt van de VVSG. Concreet gaat het over het Intervia-voorstel en het servicecentrum divisie aanvullende diensten.
Wat waren onze principiële vragen:
1
Het gaat hier over een zeer belangrijke kerntaak van de gemeenten nl het beheer en inrichten van de publieke ruimte. En daar val niet licht over te gaan.
Een vrijwillige intergemeentelijke samenwerking op heel concrete punten en met een concreet doel voor ogen is OK. Het kan een instrument zijn om bepaalde taken beter aan te pakken. Grote hamvraag is hier welke taken wenst de gemeente uit handen te geven ?
De mate waarin de gemeente taken afstaat, blijft in elk geval onduidelijk. Wil de gemeente het beheer en inrichting van de publieke ruimte zelf blijven aansturen dan moet je de know how ook in de gemeente behouden. Had onze gemeente ook nagegaan wat onze eigen mogelijkheden zijn in deze constructie?  
Bovendien gaat dit voorstel uit van een zeer groot engagement (toezegging voor 30 jaar) waar men achteraf niet meer zomaar onder uit kan. 
2
Het gaat hier over een ver doorgedreven schaalvergroting.
Is dit de juiste schaalgrootte om effectief en efficiënt te kunnen beheren? De schaalgrootte staat ver af van de lokale praktijk. En bijgevolg  is  deze schaalgrootte niet altijd beter en ook niet altijd even noodzakelijk.
Bij zo grootse projecten kan men zich de vraag stellen of er voldoende kwalitatief toezicht kan zijn op de projecten? Kan de gemeente nog autonoom een projectleider aanstellen ? Kan de gemeente nog voldoende zelf de investeringsprioriteiten bepalen? Kan de grote organisatie snel inspelen op kleine defecten in het wegennet?
3
Men reduceert de aanpak van de inrichting van de publieke ruimte tot een technische kwestie. Beheer van de publieke ruimte is meer dan putten in het wegdek herstellen. Het hangt nauw samen met hoe een gemeente mobiliteit, openbare netheid, toegankelijkheid en veiligheid wil garanderen voor zijn inwoners. Hoe gaat men de link behouden met deze maatschappelijke uitdagingen? De kwaliteitsvolle herinrichting van het publieke domein is van een andere aard dan onderhoud en heraanleg van...Intervia neemt zelfs deels de taak over van de gemeentelijke mobiliteitsdienst. Denken we aan verkeerstechnische knelpunten, verkeersveiligheidsproblemen, de gewenste functie van de weg, de keuzes bij herinrichting van wegen,...  Wil de gemeente deze know how zelf behouden of niet?
Wij  vinden dat de gemeente zelf zijn mbiliteitsbeleid moet uittekenen en op basis daarvan investeringen plannen. Dit is niet iets wat je zomaar uit handen geeft aan een intercommunale.
De wegeninstallatie wordt zeer ruim omschreven. We vroegen ons dan ook af of dit geldt voor schuilhuisjes, fietsstallingen, straatvegen, aankondigingsborden...?
4
Vele intergemeentelijke samenwerkingen betekenen ook een afkalving van het democratisch controlerecht.
Als raadsleden uit de meerderheid én oppositie hebben we geen vat meer op wat er beslist wordt in de onoverzichtelijke wirwar van intercommunales. Zo ook bij deze statutenwijziging.
Waarom moeten de gemeenten zo een grote principiële beslissing nemen vlak voor het einde van de legislatuur? Het volgende gemeentebestuur zou dan de gevolgen moeten dragen.
Welke impact en beslissingsbevoegdheid wil de gemeente behouden?
Welke stem heeft de gemeente in dit groter geheel? De gemeente kan beslissingen blokkeren, maar kan de beslissingen niet sturen naar eigen wensen. Een eigen beleid uittekenen is dan nog nauwelijks mogelijk.
Eigenlijk kwam de beslissing neer op een blanco cheque die voor 30 jaar uitgeschreven werd, zonder heldere afspraken over de financiële of juridische gevolgen of over de impact op de dienstverlening voor de inwoners. Het is net die dienstverlening die voor Groen! absolute voorrang moet blijven krijgen.
5
We merken ook op dat het hier gaat over extra kosten ... ook hier tekenen we voor een blanco cheque.
De beschikbare middelen zullen de uitgaven niet dekken. Er komt een derde partner (banken)tussen gemeenten en uitvoerder, die ook een deel van de koek zal willen hebben.
De financiering is ondergebracht in een constructie waar de gemeente te weinig vat op heeft. Er zijn onvoldoende inkomsten, waardoor de gemeente (nog meer) moet gaan lenen. En dat op een moment dat Merelbeke al tegen een groeiende schuldenberg aankijkt. Alweer een blanco cheque. Dat is niet wat Groen! verstaat onder goed huisvaderschap.
De gemeenten weten niet welke kosten het TMVW zal aanrekenen voor de projecten en dit naast de 2,5% aan algemene kosten die sowieso aangerekend worden.
6
Er was geen enkele verwijzing te vinden naar duurzaamheid en sociale criteria.
De belangen van een grote nutsmaatschappij zijn lang niet altijd dezelfde van de aangesloten gemeenten. De dominantie van TMVW zou de gemeente in een tweederangsrol duwen. Prioriteit voor groene investeringen of sociale criteria bij contracten hangen dan af van de goodwill bij de intercommunale .
7
In het voorstel  staan ook een aantal onduidelijke zaken met juridische consequenties.
Bijvoorbeeld : dat gemeenten afzien van hun recht van natrekking is erg onduidelijk afgebakend en ook de juridische en financiële consequenties zijn onduidelijk.
In elk geval is het duidelijk volgens de VVSG dat de gemeente en meer specifiek de burgemeester alle strafrechtelijke aansprakelijkheid behoudt voor de veiligheid in de publieke ruimte en dit kan niet worden overgedragen aan de dienstverlener aldus de VVSG.

In de gemeenteraad van december stond dit agendapunt 11 TMVW opnieuw op de agenda.
Met dezelfde principiële bezwaren als hierboven beschreven stelden we aan de meerderheid het volgende:
Aan jullie om te beslissen of de gemeente nog voldoende zeggenschap heeft over de eigen publieke ruimte en of ons voldoende transparantie wordt verschaft over de financiële stromen.
Aan jullie of jullie vinden dat jullie voldoende middelen ter beschikking hebben om de veranderingen in onze/dé maatschappij zelf te sturen of er uit te stappen als men wijzigingen aanbrengt die niet stroken met de visie van gemeente.
En aan jullie of jullie meestappen in een organisatie van dergelijke schaalgrootte waarvan het democratisch deficit nu al in de sterren staat geschreven.
Groen! Merelbeke zei  in elk geval NEEN aan deze operatie!
En wat bleek : ook de meerderheid zei op het allerlaatste moment neen aan het voorstel van TMVW, of hoe een oppositiepartij met stevige argumenten op het beleid kan wegen.